Warmtepomp in een twee-onder-een-kap of vrijstaand huis

Een twee-onder-een-kap of vrijstaand huis heeft meer buitenmuur dan een rijtjeshuis en vraagt dus meer warmte. Een warmtepomp kan er goed: hybride volgens Milieu Centraal bijna altijd, all-electric als het huis redelijk tot goed is geïsoleerd. Wel valt het vermogen vaker groter uit. En hoewel er meer ruimte is voor de buitenunit, ligt bij een twee-onder-een-kap de erfgrens met de buren aan één kant vlakbij.

Hoeveel gas verbruikt een twee-onder-een-kap of vrijstaand huis?

Gemiddeld 1.010 m³ per jaar voor een twee-onder-een-kapwoning en 1.260 m³ voor een vrijstaande woning, volgens voorlopige CBS-cijfers over 2025. Dat is 31 en 64% meer dan bij een tussenwoning.

Bron: CBS StatLine, tabel 81528NED (31 augustus 2026); het verschil is een eigen berekening. In dit gemiddelde tellen ook woningen met stadsverwarming mee, die vrijwel geen gas gebruiken. Huizen die op gas stoken, zitten gemiddeld dus hoger. Voor een oude, grote vrijstaande woning met twee of meer bewoners rekent het CBS met 1.850 m³ gas per jaar (verbruik over 2024).

Wat betekent dat voor het vermogen?

Meer gas betekent meer warmteverlies, en dus meestal een warmtepomp met meer vermogen. Het juiste getal volgt uit een warmteverliesberekening bij -10 °C buiten. Hoe die werkt en hoe je zelf een schatting maakt, lees je in welk vermogen warmtepomp heb je nodig; waarom juist die temperatuur, bij warmtepomp in de winter.

• Hybride: Milieu Centraal rekent met 4 kW, wat meestal past bij een tussenwoning, hoekwoning of kleine 2-onder-1-kapwoning. Hybride warmtepompen hebben 2 tot 6 kW, afhankelijk van grootte en isolatie.
• All-electric: dan verwarmt de warmtepomp het hele huis ook op de koudste dagen alleen. In een ruime of minder goed geïsoleerde woning kan het warmteverlies uitkomen bij de aroTHERM plus 10 kW, de aroTHERM pro 11 kW of de aroTHERM plus 12 kW.

Die drie hebben 400 V nodig en zijn hoger dan 1 meter. Ook geldt volgens Milieu Centraal: hoe hoger het vermogen, hoe meer geluid. Kies dus niet groter dan nodig; waarom een te ruime warmtepomp slechter presteert, lees je in 5 fouten bij het kiezen van een warmtepomp.

Waar zet je de buitenunit neer?

Je hebt meer keus dan in een rijtjeshuis, maar dezelfde geluidsregel. Op de perceelgrens met het perceel van een andere woning mag een buitenunit maximaal 40 dB veroorzaken (Bbl, artikel 4.107). Heeft de warmtepomp een aparte stille nachtstand, dan mag het overdag 45 dB zijn; ‘s avonds en ‘s nachts blijft 40 dB de grens. Volgens IPLO geldt de grens van 40 dB ook als je bij een bestaande woning een warmtepomp plaatst en je woning aan een andere woning grenst.

• Twee-onder-een-kap: aan de kant van de gedeelde muur ligt de erfgrens vlakbij. Kijk eerst naar de vrije zijgevel of de achtergevel, zo ver mogelijk van die grens.
• Vrijstaand: vaak kan de unit verder van alle erfgrenzen staan. Volgens Milieu Centraal maakt de afstand op zich niet uit, als het geluid op de grens maar onder de norm blijft.
• Altijd: Vaillant adviseert minimaal 3 meter tot het terrein van de buren, geen hoek of nis, omdat die het geluid kunnen versterken, en geen plek vlak bij slaapkamerramen.

Hoe het geluid op de perceelgrens wordt berekend, lees je in warmtepomp geluid; tips voor smalle tuinen staan in warmtepomp in een rijtjeshuis.

Heb je een vergunning nodig?

Op de grond meestal niet: tot 1 meter hoog en 2 m² is een buitenunit vergunningvrij (Bbl, artikel 2.29), gemeten vanaf de grond. De aroTHERM pro 11 kW (1.103 mm) en de plus 10 en 12 kW (1.480 mm) komen daarboven. Aan de gevel of op het dak beslist het omgevingsplan; bij een monument is volgens IPLO altijd een vergunning nodig. Zie warmtepomp en vergunning.

Is je elektrische aansluiting zwaar genoeg?

Vaak wel. De Vaillant aroTHERM pro 5 en 7 kW en de aroTHERM plus 3, 5 en 7 kW werken op 230 V. Kom je uit bij 10, 11 of 12 kW, dan heb je 400 V nodig, dus een aansluiting met drie fasen.

Volgens de Rijksoverheid (30 juni 2026) kunnen veel huishoudens met een standaardaansluiting van 1 fase overstappen op een elektrische warmtepomp. Een grote aansluiting is meestal alleen nodig voor een warmtepomp in een grotere woning die matig tot slecht is geïsoleerd. Isoleren kan je dus ook een zwaardere aansluiting schelen.

Check op de site van je netbeheerder welke aansluiting je hebt, en laat een installateur beoordelen of verzwaren echt nodig is. Tijdens de schouw kijken we ook naar je groepenkast. Moet je toch verzwaren, lees dan eerst over warmtepomp en netcongestie.

Hoe zit het met isolatie in een ouder huis?

Hoe ouder het huis, hoe slechter het bij de bouw is geïsoleerd, aldus Milieu Centraal. Een huis vanaf bouwjaar 1992 is volgens Milieu Centraal geschikt voor een volledig elektrische warmtepomp; bij oudere huizen alleen als er na de bouw overal goede isolatie is aangebracht.

In een twee-onder-een-kap of vrijstaand huis levert isoleren meer op, omdat er meer buitenmuur is. Milieu Centraal rekent voor spouwmuurisolatie in een twee-onder-een-kapwoning met €1.900 en een besparing van ongeveer 400 m³ gas per jaar, in een vrijstaande woning met €2.700 en 600 m³. Bij een tussenwoning is dat 180 m³. Huizen van vóór 1920 hebben vaak enkelsteens muren, zonder spouw.

Isoleer bij voorkeur vóór je het vermogen laat bepalen; welke isolatie je minimaal nodig hebt, lees je in warmtepomp en isolatie.

Is hybride een goede tussenstap?

Ja, vooral als je huis nog niet klaar is voor all-electric. Een hybride warmtepomp kan volgens Milieu Centraal bijna altijd en scheelt zo’n 60 à 70% gas voor verwarming; hoe slechter de isolatie, hoe vaker de ketel bijspringt.

Wil je binnen een paar jaar isoleren, dan raadt Milieu Centraal een all-electric-ready variant aan: een hybride met meer vermogen, die na het isoleren volledig elektrisch kan werken. Volgens Vaillant kan de cv-ketel later weg zonder dat de buitenunit vervangen hoeft te worden. Meer bij de hybride warmtepomp.

Waar let je op per situatie?

Wat is je volgende stap?

Pak je jaaroverzicht erbij en vergelijk je gasverbruik met de CBS-cijfers hierboven. Doe in het stookseizoen de verwarmingstest van Milieu Centraal: zet je cv-ketel op 50 °C en kijk of het huis warm blijft. Tijdens een gratis schouw berekenen we het warmteverlies, zoeken we een plek voor de buitenunit die binnen de geluidsnorm blijft en kijken we naar je meterkast. Daarna krijg je een vaste offerte.