Vaillant warmtepomp in Friesland

Fryslân in cijfers: vrijstaand wonen en weinig aardgasvrij

Friesland heeft een van de meest landelijke woningvoorraden van Nederland. Het CBS registreerde in 2025 in de provincie 312.294 woningen, verspreid over 18 gemeenten met samen 664.222 inwoners. Acht op de tien woningen (80%) zijn grondgebonden, en het vrijstaande huis is met 29% de grootste categorie, samen met Drenthe het hoogste aandeel van alle provincies. Daarna volgen tussenwoningen (22%), twee-onder-een-kappers (16%) en hoekwoningen (13%); appartementen maken maar 20% uit.

Ruime huizen met veel buitenmuur vragen meer warmte. Een Friese woning verbruikte in 2024 gemiddeld 911 m³ gas, tegenover 713 m³ in Zuid-Holland en 1.040 m³ voor een gemiddelde Nederlandse cv-woning. Slechts 6% van de Friese woningen is aardgasvrij. En met 62% koopwoningen kunnen veel huishoudens gebruikmaken van de ISDE, die alleen voor eigenaar-bewoners is.

Stad, dorp en kust: grote verschillen

Binnen de provincie lopen de woningen sterk uiteen.

• Leeuwarden heeft als hoofdstad 37% appartementen, en een woning verbruikt er gemiddeld 780 m³ gas.
• Drachten groeide na de oorlog als industriestad; in de gemeente Smallingerland staat 21% van de woningen vrij.
• Sneek ligt in Súdwest-Fryslân, een gemeente met zeven van de elf Friese steden, veel monumenten en 26% vrijstaande woningen.
• Heerenveen combineert een groeiende kern met dorpen als Akkrum en Oranjewoud; 29% van de woningen staat er vrij.
• Harlingen is een compacte havenstad aan de Waddenzee, met meer dan 50% rijwoningen.

Een rijtjeshuis in Harlingen vraagt dus om een andere warmtepomp dan een vrijstaande boerderij bij Bolsward.

Hybride of all-electric in een Fries huis?

In een goed geïsoleerd huis kan een warmtepomp het hele huis verwarmen. Voor all-electric legt Milieu Centraal de lat bij spouwmuurisolatie, HR++-glas en een geïsoleerd dak en vloer, met minstens 8 tot 12 centimeter isolatiemateriaal. Veel Friese huizen, vooral oudere vrijstaande woningen en boerderijen, halen dat nog niet overal.

Dan is hybride een goede eerste stap. De warmtepomp neemt de gewone stookdagen voor zijn rekening; vriest het stevig, dan helpt de ketel. In een matig geïsoleerd vrijstaand huis bespaart hybride verwarmen volgens Verbeterjehuis zo’n €1.020 per jaar, tegen €480 in een vergelijkbare tussenwoning. Juist in een provincie met veel vrijstaande huizen valt er dus veel te besparen. Meer hierover bij hybride warmtepomp.

Wind, water en monumenten

Aan de Waddenkust en het IJsselmeer staat een buitenunit vaker in harde wind. Een beschutte plek uit de directe wind, zonder geluidsversterkende hoeken, en regelmatig onderhoud zijn daar verstandig. In de Elfsteden en andere historische kernen staan veel monumenten. Voor een monument vraag je voor een buitenunit altijd een omgevingsvergunning aan, en in een beschermd stads- of dorpsgezicht mag maar beperkt zonder vergunning worden gebouwd. Buiten die gevallen mag een buitenunit tot een meter hoog, met een grondvlak tot twee vierkante meter, zonder vergunning op de grond staan.

Wat regelen provincie en gemeenten?

Tot eind juli 2024 kreeg je van de provincie 1 procentpunt korting op de rente van de Energiebespaarlening; die regeling bestaat niet meer. De lening van het Nationaal Warmtefonds zelf is er nog wel. Lokaal bestaan Duurzaamheidsleningen via SVn; in Leeuwarden is die volgens het Duurzaam Bouwloket open en geschikt voor een warmtepomp (stand oktober 2026). Woon je in een andere Friese gemeente, informeer dan bij je gemeentehuis of het energieloket.

De ISDE is er in heel Friesland. Voor de aroTHERM-reeks gaat het in 2026 om bedragen tussen 2.350 euro (pro 5 kW) en 3.925 euro (plus 12 kW). Alle provincies naast elkaar zie je op subsidie per provincie.

Welke Vaillant past vaak in Friesland?

• Rijwoning in Leeuwarden of Harlingen: meestal 3 tot 6 kW. De aroTHERM plus 3 kW is het stilst, de aroTHERM pro 5 kW het compactst.
• Twee-onder-een-kapper: in de regel zo’n 7 kW; daar is de aroTHERM plus 7 kW voor gemaakt.
• Vrijstaand huis of boerderij: vaak 8 kW of meer, met de aroTHERM plus 10 kW of 12 kW op krachtstroom.

De vanaf-prijzen lopen van €4.900 (pro 5 kW, plus 3 en 5 kW) tot €7.750 (plus 12 kW), inclusief standaard installatie en 21% btw en na aftrek van de ISDE. Wat het voor jouw huis wordt, hoor je na de schouw, want binnendeel, boiler en eventuele aanpassingen verschillen per woning.

Advies in heel Friesland

Vanuit onze vestiging in Alphen aan den Rijn werken we door het hele land, Friesland inbegrepen. Bij de gratis schouw in jouw woning rekenen we het warmteverlies door en bespreken we plaatsing en regels; daarna volgt een offerte met vaste prijs. Vraag een offerte aan voor jouw Friese woning.