Warmtepomp geluid: hoe luid is een warmtepomp echt?

De buitenunit van een lucht-water warmtepomp maakt geluid: de ventilator zuigt lucht aan en de compressor draait. Hoe luid je dat hoort, hangt af van het model, de stand waarin hij draait en vooral van de plek. In dit artikel lees je hoe je geluidswaarden leest, hoe stil de Vaillant-modellen zijn, wat de wet zegt en hoe je een buitenunit zo stil mogelijk plaatst.

Wat betekent dB(A)?

dB(A) is de maat voor geluid, aangepast aan hoe het menselijk oor hoort: lage tonen tellen minder zwaar mee. De schaal is logaritmisch, dus de getallen tellen niet gewoon op.

• +3 dB is een verdubbeling van de geluidsenergie. Twee even luide buitenunits naast elkaar zijn samen 3 dB luider dan één.
• +10 dB ervaar je ongeveer als twee keer zo luid.
• Ter vergelijking: ritselende bladeren zijn ongeveer 10 dB, een gesprek op 1 meter afstand 40 tot 60 dB.

Geluidsvermogen of geluidsdruk: wat is het verschil?

Geluidsvermogen (LWA) is hoeveel geluid de buitenunit zelf uitstraalt; geluidsdruk (LpA) is wat je op een bepaalde plek hoort. Vergelijk het met een lamp: het vermogen ligt vast, maar hoe fel het licht is, hangt af van waar je zit.

Op productbladen staat meestal het geluidsvermogen. De wet kijkt naar het geluidsniveau op de perceelgrens. Dat hangt vooral af van twee dingen:

• Afstand. In de open lucht neemt het geluid ongeveer 6 dB af bij elke verdubbeling van de afstand.
• Weerkaatsing. Een muur achter de unit kaatst geluid terug. Tegen een gevel klinkt een unit ongeveer 3 dB luider dan vrij op de grond, in een hoek nog eens 3 dB.

Rekenvoorbeeld (vereenvoudigd): een buitenunit met een geluidsvermogen van 55 dB(A), zonder schutting of andere obstakels in de buurt.

Dit is algemene akoestiek, geen officiële toets. Die doet de installateur met de rekenmethode uit de Omgevingsregeling. Het voorbeeld laat wel zien hoeveel de plek uitmaakt: tot 6 dB tussen vrij opgesteld en in een hoek.

Hoe luid zijn de Vaillant aroTHERM-modellen?

Het geluidsvermogen van de acht Vaillant-modellen ligt bij de ErP-meting tussen 44,1 en 54,8 dB(A) en op maximaal vermogen tussen 52,7 en 65,6 dB(A).

Geluidsvermogen in dB(A) volgens de specificaties van Vaillant. De ErP-waarde is gemeten bij 7 °C buiten en water van 55 °C. De fluistermodus is de stille stand op 60%, die Vaillant onder andere omstandigheden meet (volgens de Nederlandse specificaties bij -7 °C buiten en water van 35 °C). Vergelijk de kolommen daarom niet één op één: de fluisterwaarde ligt soms iets onder en soms iets boven de ErP-waarde.

Vaillant noemt de aroTHERM plus zijn stilste lucht-water warmtepomp: vanaf 27,5 dB(A) op 3 meter afstand. Dat is geluidsdruk, in de stilste stand bij de kleinste uitvoering, de aroTHERM plus 3 kW. Weegt geluid zwaar, bijvoorbeeld bij een kleine tuin, dan is de aroTHERM plus de logische keuze. Hoe de twee series zich verder tot elkaar verhouden, staat in de vergelijking aroTHERM pro vs plus.

Wat zegt de wet over het geluid van een warmtepomp?

Op de perceelgrens met het perceel van een andere woning mag een buitenunit maximaal 40 dB veroorzaken (Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 4.107). Heeft de warmtepomp een aparte stille nachtstand, dan mag het overdag 45 dB zijn.

• De norm geldt sinds 2021 en staat sinds 2024 in het Bbl. Volgens IPLO geldt dezelfde 40 dB ook als je bij een bestaande woning een warmtepomp plaatst of vervangt, als je woning aan een andere woning grenst.
• Het niveau wordt berekend, niet met een app gemeten, volgens de rekenmethode van de Omgevingsregeling. Daarbij telt het maximale toerental van de gekozen stand. Bij strenge vorst draait een buitenunit harder dan bij zacht weer.
• Los daarvan kunnen buren zich beroepen op het burenrecht over hinder (Burgerlijk Wetboek, artikel 5:37).

Waar je verder op let bij de plaatsing en of je een vergunning nodig hebt, lees je in warmtepomp en vergunning.

Hoeveel mensen hebben last van het geluid?

Weinig. Volgens Milieu Centraal ervaart 72% van de warmtepompbezitters nooit geluidsoverlast.

In een onderzoek van Milieu Centraal en I&O Research (2021, 995 deelnemers) ervoer 16% ‘s nachts geluidsoverlast en 12% overdag. Meer dan 7 van de 10 buren hadden geen last. De Consumentenbond formuleert het simpel: hoe verder de warmtepomp van huizen staat, hoe kleiner de kans op geluidsoverlast.

Hoe plaats je een buitenunit zo stil mogelijk?

Kies een open plek op afstand van de erfgrens en van slaapkamerramen, zet de unit op trillingsdempers en gebruik ‘s nachts de stille stand.

• Niet in een hoek of nis. Hoeken en nissen kunnen het geluid versterken, waarschuwt Vaillant.
• Afstand houden. Vaillant adviseert minimaal 3 meter tot het perceel van de buren. Let ook op ramen en deuren van de buren dicht bij de erfgrens.
• Niet onder een slaapkamerraam. Niet onder dat van jezelf en niet onder dat van de buren.
• Trillingsdempers. Die voorkomen dat trillingen via de grond of de muur doorklinken. Op een plat houten dak is goede trillingsdemping volgens de Consumentenbond van groot belang.
• Slim plaatsen bij een tussenwoning. Milieu Centraal noemt vier opties: in het midden tegen de achtergevel, tegen een muurtje op de erfgrens, op het dak van een uitbouw of in een geluiddempende ombouwkast op 20 cm van de schutting.
• Het juiste vermogen. Een passend gedimensioneerde warmtepomp met een modulerende compressor hoeft minder vaak op vol vermogen te draaien.
• De stille stand. Zet de fluister- of nachtstand aan via de regeling of de myVAILLANT-app.

Meer plaatsingstips voor kleine tuinen lees je in warmtepomp in een rijtjeshuis, en voor flats in warmtepomp in een appartement.

Waar komt jouw buitenunit te staan?

Wil je zeker weten dat je buitenunit op een goede plek komt? Tijdens de gratis schouw zoeken we samen de beste plek, met oog voor geluid, de buren en de regels. Daarna volgt een vaste offerte op maat.