Warmtepomp in een appartement: mogelijkheden

Een warmtepomp is niet alleen iets voor huizen met een tuin. Ook in een appartement kan het soms, maar er komt meer bij kijken: een plek voor de buitenunit, toestemming van de VvE en ruimte binnen. In dit artikel lees je wat wel en niet kan, en wanneer een gezamenlijke oplossing slimmer is.

Kan een warmtepomp in een appartement?

Soms wel. Milieu Centraal formuleert het voorzichtig: in appartementen is een warmtepomp “soms mogelijk”. Of het lukt, hangt af van vier dingen: een geschikte plek voor de buitenunit, toestemming van de VvE, de geluidsregels en genoeg ruimte binnen. Daarnaast moet je appartement goed genoeg geïsoleerd zijn om met lagere watertemperaturen te verwarmen.

Waar kan de buitenunit staan?

Dat hangt af van je type appartement. Bij een benedenwoning kan de buitenunit in de tuin, bij andere appartementen op het dak (Milieu Centraal). Verbeterjehuis noemt ook de gemeenschappelijke tuin en het balkon, maar waarschuwt dat niet elk appartement plek heeft voor een buitenunit.

Let op het gewicht als de unit op een balkon of dak komt: de aroTHERM pro 5 kW weegt 84 kg, de aroTHERM plus 3 kW 113 kg. Voor montage aan de gevel of op het dak kijk je in het omgevingsplan: dat bepaalt per gemeente of er een vergunning nodig is. Meer daarover lees je in warmtepomp vergunning.

Heb je toestemming van de VvE nodig?

Meestal wel. Gevel, dak en balkons zijn vaak gemeenschappelijke delen, en het Modelreglement 2017 bepaalt dat je voor wijzigingen aan de gevel toestemming van de VvE nodig hebt. Wat er voor jouw gebouw geldt, staat in de splitsingsakte en het splitsingsreglement. Verbeterjehuis raadt aan daarin te zoeken naar regels over geluid, over gaten in buitenmuren en over een eventueel beschermd stadsgezicht.

Heb je een eigen cv-ketel, dan kun je zelf overstappen, met toestemming van de VvE voor de buitenunit. Heeft het gebouw een collectief systeem zoals blokverwarming, dan is een besluit van de algemene ledenvergadering nodig. Welke meerderheid daarvoor geldt, hangt af van je splitsingsreglement.

Welke geluidsregels gelden er?

In een appartementencomplex geldt een extra geluidsregel. Staat de buitenunit op hetzelfde perceel als andere woningen, dan mag hij volgens artikel 4.108 van het Besluit bouwwerken leefomgeving maximaal 40 dB veroorzaken bij een te openen raam of deur van een verblijfsgebied van de buren. Denk aan het slaapkamerraam van de bovenburen of de balkondeur naast je. Grenst het complex aan het perceel van een andere woning, dan geldt op die perceelgrens ook maximaal 40 dB.

Kies daarom een stil model en een slimme plek. Vaillant noemt de aroTHERM plus zijn stilste lucht-waterwarmtepomp, en de 3 kW-uitvoering is daarvan de stilste met 44,1 dB(A) geluidsvermogen op het energielabel. Meer over decibellen lees je in warmtepomp geluid.

Hoeveel ruimte heb je binnen nodig?

Dat hangt af van de keuze tussen hybride en all-electric. Bij een hybride opstelling blijft je cv-ketel hangen en komt er een klein binnendeel bij: Verbeterjehuis noemt ongeveer 30 bij 30 centimeter en 60 centimeter hoog.

Bij all-electric komt er een boiler voor warm water bij. Milieu Centraal vergelijkt een all-electric systeem met een hoge koelkast: 80 liter boilerinhoud is genoeg voor 2 personen, 150 liter voor 4. Het Vaillant-binnendeel uniTOWER heeft een boiler van 188 liter en is 1.950 mm hoog, 595 mm breed en 600 mm diep. Zo’n kast moet ergens passen, bijvoorbeeld in een berging of een technische ruimte.

Welk vermogen past bij een appartement?

Meestal een klein vermogen, omdat een appartement minder warmte verliest dan een eengezinswoning. Een appartement met cv verbruikt volgens het CBS gemiddeld 770 m³ gas per jaar, terwijl het gemiddelde over alle huishoudens met cv op 1.040 m³ ligt. De kleinste Vaillant-modellen zijn de aroTHERM plus 3 kW en de aroTHERM pro 5 kW. Beide zijn er vanaf €4.900, inclusief standaard installatie en 21% btw, na aftrek van de ISDE die je achteraf van RVO ontvangt; je exacte prijs hoor je na de gratis schouw. Ben je eigenaar-bewoner en is je appartement gebouwd vóór 2019, dan kom je in aanmerking voor de ISDE-subsidie.

Eerlijk is eerlijk: door het lagere gasverbruik verdien je een warmtepomp in een appartement volgens Verbeterjehuis langzamer terug dan in een eengezinswoning.

Wanneer is een collectieve oplossing slimmer?

Als er geen plek is voor een eigen buitenunit, of als het hele gebouw al een gezamenlijk systeem heeft. Een VvE kan dan samen kiezen voor een collectieve warmtepomp; voor VvE’s bestaat daarvoor de subsidieregeling SVVE. Ligt er in je wijk een warmtenet, dan is aansluiten een alternatief. De eenmalige aansluitbijdrage is volgens Milieu Centraal lager dan de aanschaf van een warmtepomp, maar voor je jaarlijkse verbruik betaal je meer. Bij een bestaande woning beslis je als eigenaar zelf of je aansluit. Meer achtergrond vind je in aardgasvrij wonen.

Zo pak je het aan

1. Zoek uit of je een eigen cv-ketel of een collectief systeem hebt.
2. Lees het splitsingsreglement en vraag de VvE vroeg om toestemming.
3. Laat een installateur kijken naar de plek, het geluid en de ruimte binnen.
4. Kies tussen een hybride warmtepomp en all-electric.

Bij stap 3 helpt een gratis schouw: we beoordelen ter plekke wat er kan. Daarna krijg je een vaste offerte die je aan de VvE kunt voorleggen.