Warmtepomp vergunning: heb je een vergunning nodig?

Goed nieuws: voor de meeste warmtepompen heb je geen vergunning nodig. Staat de buitenunit op de grond, is hij niet hoger dan 1 meter en niet groter dan 2 m², dan mag hij zonder vergunning in je voor- of achtertuin. Aan de gevel, op het dak of bij een monument ligt dat anders. Hieronder lees je per situatie wat de regels zijn en hoe de Vaillant-buitenunits zich verhouden tot de grens van 1 meter.

Wanneer is een warmtepomp vergunningvrij?

Als de buitenunit op de grond staat, niet hoger is dan 1 meter en niet groter dan 2 m². Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), artikel 2.29 onder r, en geldt in het voorerf en in het achtererf. Volgens IPLO, het informatiepunt van de overheid, is dat vergunningvrij ongeacht de regels in het omgevingsplan van je gemeente.

De hoogte meet je vanaf de grond. Daarnaast kijkt de wet naar de constructie: verandert er niets aan de draagconstructie van je huis, dan is ook die technische kant vergunningvrij (IPLO).

Past een Vaillant-buitenunit onder de 1 meter?

De meeste wel. De afmetingen volgens Vaillant, zonder verpakking:

Alle units blijven ruim onder de 2 m². De hoogte is het kritieke punt. Omdat je vanaf de grond meet, telt een sokkel, verhoging of set poten mee, bijvoorbeeld om de unit boven sneeuw en smeltwater te houden. Bij de aroTHERM plus 7 kW blijft dan weinig ruimte over. Een geluiddempende ombouw maakt het geheel bovendien groter.

De compacte aroTHERM pro 5 en 7 kW heeft de meeste marge. Heb je 10 tot 12 kW nodig, dan zijn alle Vaillant-units in die klasse hoger dan 1 meter. Dan bepaalt het omgevingsplan of je een vergunning nodig hebt. Twijfel je tussen beide series, kijk dan ook in de vergelijking aroTHERM pro vs plus.

Aan de gevel of op het dak

Dan beslist het omgevingsplan van je gemeente. Volgens IPLO moet je voor een warmtepomp die niet op de grond staat altijd in het omgevingsplan kijken.

Heeft je gemeente dit nog niet zelf geregeld, dan gelden de regels uit de bruidsschat: regels die gemeenten in 2024 van het Rijk hebben overgenomen in hun omgevingsplan. Daarin telt een unit die minder dan 0,5 meter uitsteekt, haaks gemeten op gevel of dak, niet als uitbreiding van het bouwvolume. Zo’n unit kan dan vergunningvrij zijn. De aroTHERM-units zijn 450 tot 454 mm diep, maar met een wandconsole en de vrije ruimte achter de unit kan de totale maat groter uitvallen. Laat dat vooraf nameten. Gemeenten mogen deze regels sinds 1 januari 2024 aanpassen; check dus altijd wat er voor jouw adres geldt, zeker bij een unit aan de voorgevel.

Rijtjeshuis of kleine tuin

In een smalle achtertuin is de vergunning zelden het probleem: een unit op de grond van maximaal 1 meter hoog en 2 m² blijft vergunningvrij. Lastiger zijn de afstand tot de buren en het geluid. Wil je de unit daarom op het dak van een uitbouw of aan de achtergevel zetten, dan staat hij niet meer op de grond. Dan geldt de landelijke vrijstelling niet en kijk je in het omgevingsplan. Plaatsingsideeën voor tussenwoningen vind je in warmtepomp in een rijtjeshuis.

Monument of beschermd stadsgezicht

Woon je in een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument, ook als het voorbeschermd is, dan heb je volgens IPLO altijd een vergunning nodig (Bbl artikel 2.30). In een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht is vergunningvrij bouwen beperkt, bijvoorbeeld tot het achtererfgebied buiten het zicht vanaf de openbare ruimte. Neem in deze gevallen vroeg contact op met je gemeente.

Appartement en VvE

In een appartement heb je meestal toestemming van de VvE nodig. Gevel, dak en balkon zijn vaak gemeenschappelijke delen, en het Modelreglement 2017 schrijft voor dat de VvE moet instemmen met wijzigingen aan de gevel. Check je splitsingsreglement. Meer mogelijkheden en aandachtspunten lees je in warmtepomp in een appartement.

Geen vergunning, wel geluidsregels

Ook een vergunningvrije warmtepomp moet aan de geluidsnorm voldoen. Volgens Bbl artikel 4.107 mag een buitenunit niet meer dan 40 dB veroorzaken op de grens met het perceel van een andere woning, berekend volgens vaste rekenregels. Volgens IPLO geldt die grens niet alleen bij nieuwbouw, maar ook als je in een bestaand huis een warmtepomp laat plaatsen. Daarnaast geldt het burenrecht over hinder uit het Burgerlijk Wetboek (artikel 5:37).

Hoe je de unit zo plaatst dat hij binnen die norm blijft, lees je in warmtepomp geluid.

Zo check je het voor jouw adres

Gebruik het Omgevingsloket van de overheid. Vul je adres in, doe de check voor het plaatsen van een warmtepomp en je ziet welke regels van je gemeente gelden en of je een vergunning nodig hebt. Twijfel je over de uitkomst, bel dan je gemeente.

Zet vooraf de gegevens klaar die je nodig hebt: het type buitenunit, de hoogte inclusief sokkel of poten, het grondvlak inclusief een eventuele ombouw, de plek (voorerf, achtererf, gevel of dak) en de afstand tot de perceelgrens. Met die gegevens is de check zo gedaan.

Wil je zeker weten dat de buitenunit op een goede plek komt, binnen de regels en met zo min mogelijk geluid richting de buren? Tijdens de gratis schouw kijken we samen naar de opties en meten we na wat er past. Daarna krijg je een vaste offerte, of je vraagt er nu een aan.