Warmtepomp en aardgasvrij wonen

Aardgasvrij wonen betekent dat je huis helemaal geen aardgas meer gebruikt. Voor nieuwbouw is dat sinds 2018 het uitgangspunt, voor bestaande woningen is het een keuze, en soms onderdeel van een wijkaanpak van je gemeente. Hieronder lees je wat aardgasvrij precies inhoudt, wat er rond je wijk beslist wordt en hoe je de overstap zelf maakt met een warmtepomp.

Wat betekent aardgasvrij wonen?

Aardgasvrij wonen betekent dat je verwarmt, warm water maakt en kookt zonder aardgas, en dat je geen gasaansluiting meer hebt. Voor een bestaande woning zijn er twee routes: een eigen all-electric warmtepomp of een aansluiting op een warmtenet.

Bij een all-electric warmtepomp maakt de warmtepomp ook je warme water, bijvoorbeeld met het binnendeel uniTOWER van Vaillant met een boiler van 188 liter. Een hybride warmtepomp is een tussenstap: die verlaagt je gasverbruik flink, maar de cv-ketel en de gasaansluiting blijven.

Bij nieuwbouw ligt het anders: de netbeheerder hoeft nieuwbouw met een vergunning van na 1 juli 2018 niet meer op gas aan te sluiten (ACM). Wat dat betekent, lees je in ons blog over het gasverbod voor nieuwbouw.

Moet je van het gas af?

Nee, niet als je in een bestaande woning woont. Niemand verplicht je in 2026 om je gasaansluiting op te zeggen of een warmtepomp te kopen. De eerder geplande verplichting om bij vervanging van de cv-ketel minimaal een hybride warmtepomp te nemen, ging niet door.

Wel staat in het coalitieakkoord van 30 januari 2026 dat het kabinet vanaf 2029 hybride en slimme warmtepompen wil normeren. Hoe dat eruit gaat zien, wordt nog uitgewerkt. Let op het verschil: zo’n norm gaat over je verwarmingstoestel, niet over het afsluiten van je gas. Met een hybride warmtepomp houd je je gasaansluiting gewoon.

Wat doet je gemeente?

Je gemeente bepaalt per wijk welk warmtealternatief past en wanneer. De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) geeft gemeenten daarvoor extra instrumenten. De wet is aangenomen en treedt volgens het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) naar verwachting uiterlijk 1 januari 2027 in werking.

Met de Wgiw verandert de transitievisie warmte in een warmteprogramma. Daarin beschrijft de gemeente hoe ze de gebouwde omgeving isoleert en aardgasvrij maakt. Uiterlijk 31 december 2027 moet elke gemeente zo’n warmteprogramma klaar hebben, en daarna wordt het elke 5 jaar bijgewerkt (NPLW).

Overweeg je all-electric, vraag dan eerst bij je gemeente welke plannen er voor jouw wijk zijn. Misschien komt er een warmtenet, misschien niet. Een warmtepomp die je nu neemt, blijft van jou. Ook als er later een warmtenet in je straat komt, beslis je zelf of je aansluit.

Warmtenet of eigen warmtepomp?

Een warmtenet werkt volgens Milieu Centraal als een hele grote gezamenlijke cv-ketel voor de wijk. Een warmtepomp is je eigen installatie. De belangrijkste verschillen:

Kies je voor een eigen warmtepomp, dan ben je bij DD Energie uit vanaf €4.900 voor een Vaillant aroTHERM pro 5 kW: standaard installatie en 21% btw inbegrepen, de ISDE-subsidie al afgetrokken. Na de gratis schouw krijg je de exacte prijs. Een breder overzicht vind je bij wat kost een warmtepomp.

De regels voor warmtenetten veranderen. De Wet collectieve warmte is op 9 december 2025 door de Eerste Kamer aangenomen en op 22 januari 2026 in het Staatsblad gepubliceerd. Milieu Centraal verwacht dat de wet in 2027 ingaat. De warmtebedrijven die een gemeente aanwijst, moeten dan voor meer dan de helft in publieke handen komen (met een ingroeiperiode van 7 jaar), en de tarieven worden gebaseerd op de werkelijke kosten in plaats van op de gasprijs. Volgens Milieu Centraal zijn de prijzen waarschijnlijk pas in 2034 helemaal losgekoppeld van de gasprijs.

Gasaansluiting laten verwijderen

Gebruik je geen gas meer, dan vraag je je netbeheerder om de aansluiting weg te halen. Wat dat kost, hangt vooral af van wie het moment bepaalt.

Kies je zelf het moment, dan voert Liander het werk uit na meer dan 10 werkdagen; voor een aansluitleiding langer dan 25 meter komt er €33,58 per meter bij. Andere netbeheerders hebben eigen tarieven, dus kijk vooraf op hun site. Heb je geen haast, dan is het voordelig om de netbeheerder het moment te laten kiezen.

Koken op inductie

Voor koken zonder gas is inductie de gangbare keuze. Volgens Milieu Centraal verbruik je met inductie ongeveer 175 kWh per jaar, tegenover 37 m³ gas op een gaskookplaat. Je hebt dan ook geen verbrandingsgassen meer in de keuken. Een inductiekookplaat neemt meestal 2 groepen in de meterkast in (een zogenoemde perilex-aansluiting). Reken voor de hele overstap op gemiddeld zo’n €1.600, inclusief kookplaat, aanpassingen in de meterkast en eventueel nieuwe pannen.

In vijf stappen naar aardgasvrij

1. Check de plannen van je gemeente voor jouw wijk.
2. Isoleer je woning; lees hoeveel in warmtepomp en isolatie.
3. Kies je warmtebron: een eigen all-electric warmtepomp, een warmtenet als dat komt, of eerst hybride als tussenstap.
4. Stap over op inductie.
5. Laat de gasaansluiting verwijderen, bij voorkeur op een moment dat de netbeheerder kiest.

Alle stappen van ketel naar warmtepomp, van verwarmingstest tot ISDE-aanvraag, staan in ons stappenplan van cv-ketel naar warmtepomp.

Klaar om van het gas af te gaan?

Wil je weten of jouw huis klaar is voor aardgasvrij wonen met een warmtepomp? Tijdens de gratis schouw berekenen we het warmteverlies, bekijken we je meterkast en je afgiftesysteem en adviseren we eerlijk of all-electric nu al past of dat hybride een slimmere eerste stap is.