Van cv-ketel naar warmtepomp: stappenplan

Overstappen van een cv-ketel op een warmtepomp is meer dan een nieuw apparaat ophangen. Je huis, je radiatoren of vloer en je meterkast moeten erbij passen. Met dit stappenplan weet je wat je wanneer doet, van de eerste meterstand tot de laatste gaspit.

Stap 1: Breng je verbruik in kaart

Pak je jaarafrekening erbij en noteer je gas- en stroomverbruik. Ter vergelijking (CBS, 2024): een woning met cv-ketel of blokverwarming gebruikte gemiddeld 1.040 m³ gas. Appartementen zaten gemiddeld op 770 m³, vrijstaande huizen op 1.650 m³. Zit je ruim boven het gemiddelde voor jouw woningtype, dan valt er waarschijnlijk winst te halen met isolatie. Je huidige stroomverbruik is ook belangrijk: daar komt straks het stroomverbruik van de warmtepomp bij.

Stap 2: Isoleer waar het nodig is

Hoe beter je huis isoleert, hoe kleiner en zuiniger de warmtepomp kan zijn. Voor all-electric noemt Milieu Centraal als ondergrens Rc 2,5 in dak en vloer, een geïsoleerde spouwmuur en HR++-glas. Een hybride warmtepomp redt zich ook bij matige isolatie. Welke maatregelen het meeste opleveren, lees je in warmtepomp en isolatie.

Stap 3: Doe de verwarmingstest

Met de Verwarmingstest van Milieu Centraal ontdek je of je huis warm blijft met lager temperatuurwater. Stel in het stookseizoen de cv-watertemperatuur van je hr-ketel in op 50 °C, zet alle radiatorkranen open en laat de thermostaat ‘s nachts hooguit 2 graden zakken. Houd je het zo de hele winter behaaglijk, dan is je huis volgens Milieu Centraal waarschijnlijk geschikt. Wordt het niet warm genoeg, dan helpt soms al een extra of grotere radiator. De test werkt niet bij een vr-ketel, stadsverwarming of een 2-zoneregeling. Meer daarover lees je in warmtepomp en radiatoren.

Stap 4: Kies tussen hybride en all-electric

Je kiest op basis van je isolatie, je budget en je plannen met gas. De rekenvoorbeelden van Milieu Centraal geven een goed beeld van het verschil:

Ter vergelijking: bij DD Energie begint een Vaillant aroTHERM pro 5 kW vanaf €4.900. Dat is inclusief standaard installatie en 21% btw, en na aftrek van de ISDE. De exacte prijs volgt na de schouw. Twijfel je nog, lees dan alles over de hybride warmtepomp.

Stap 5: Laat een schouw en warmteverliesberekening doen

Een goede installateur komt eerst bij je thuis kijken. Hij berekent het warmteverlies van je woning volgens ISSO-publicatie 51, de Nederlandse rekenmethode voor woningen. Daarnaast bekijkt hij de plek voor de buitenunit (let op het geluid richting de buren), de ruimte voor het binnendeel en de boiler, je radiatoren of vloerverwarming en de meterkast. Reken op ruimte: een all-electric warmtepomp met voorraadvat is volgens Milieu Centraal net zo groot als een hoge koelkast. Bij DD Energie is deze schouw gratis.

Stap 6: Vergelijk offertes

Leg offertes naast elkaar en let op deze punten:

• Is het vermogen onderbouwd met een warmteverliesberekening?
• Staan merk, type en meldcode erop? Die heb je nodig voor de ISDE.
• Wat zit er in de prijs: binnendeel of hydraulisch station, boiler, aanpassingen aan radiatoren of meterkast, en het inregelen?
• Welk koudemiddel gebruikt de warmtepomp? Alle Vaillant aroTHERM-modellen werken met propaan (R290), een natuurlijk koudemiddel.
• Welke garantie krijg je, op het toestel én op de installatie?
• Wie regelt de ISDE-aanvraag en het onderhoud?

Stap 7: Regel de financiering

Je betaalt de warmtepomp eerst zelf; de ISDE-subsidie krijg je achteraf. Voor de ISDE moet je eigenaar en bewoner zijn, moet je woning gebouwd zijn vóór 1 januari 2019 (of de vergunning aangevraagd vóór 1 juli 2018) en moet een bedrijf de warmtepomp installeren (RVO). Hoeveel je krijgt, hangt af van het vermogen en het energielabel van het toestel. Wil je de investering spreiden, dan kun je lenen via het Nationaal Warmtefonds of extra ruimte in je hypotheek gebruiken. De opties staan bij warmtepomp financieren.

Stap 8: Laat de warmtepomp installeren

De installatie duurt bij DD Energie doorgaans 1 tot 3 dagen. De buitenunit wordt geplaatst, het binnendeel aangesloten op je leidingen en de meterkast waar nodig aangepast. Kies je hybride, dan blijft de cv-ketel gewoon hangen en koppelt de monteur de warmtepomp ernaast.

Stap 9: Laat inregelen en uitleggen

Na de installatie zet de monteur de stooklijn goed en verdeelt hij het water over je radiatoren of vloergroepen (waterzijdig inregelen), zodat elke kamer warm genoeg wordt. Je krijgt uitleg over de bediening en de myVAILLANT-app. Laat de warmtepomp ook meteen registreren voor de verlengde Vaillant-garantie.

Stap 10: Vraag de ISDE aan

Pas na de installatie vraag je de ISDE aan, bij RVO met DigiD en uiterlijk 24 maanden na de installatie. Je hebt onder meer de meldcode, de factuur en het betaalbewijs nodig. RVO beslist doorgaans binnen 8 weken. Het stappenplan staat bij ISDE-subsidie aanvragen; wil je het niet zelf doen, dan regelt DD Energie de aanvraag voor je.

Stap 11: Zeg je gasaansluiting op

Ga je all-electric en kook je niet meer op gas, dan kun je de gasaansluiting laten verwijderen. Bij Liander kost dat in 2026 €1.291,11 voor laagbouw en €445,46 voor hoogbouw, als je zelf het moment kiest. Mag de netbeheerder het moment bepalen, dan betaal je niets. Andere netbeheerders kunnen andere tarieven hanteren. Daarna vervalt ook het vastrecht voor gas: in het rekenvoorbeeld van Milieu Centraal zo’n €360 per jaar. Bij een hybride warmtepomp houd je de aansluiting. Wat er verder bij komt kijken, lees je in aardgasvrij wonen.

Stap 12: Kook op inductie

Wil je helemaal van het gas af, dan stap je over op inductie. Milieu Centraal rekent voor de hele overstap met gemiddeld zo’n €1.600: een kookplaat van gemiddeld ongeveer €600, eventueel nieuwe pannen, een extra stroomdraad met groepen in de meterkast (ongeveer €600) en soms een zwaardere aansluiting.

Begin met een goede schouw

Wil je de overstap goed voorbereiden? Plan een gratis schouw: we rekenen het warmteverlies door, kijken naar je afgiftesysteem en meterkast en zeggen eerlijk welke route bij je huis past. Je krijgt daarna een vaste prijs. Liever eerst een prijsindicatie? Vraag een offerte aan.