Warmtepomp en radiatoren: werkt dat?

Veel mensen denken dat je voor een warmtepomp vloerverwarming nodig hebt. Dat klopt niet. Ook met radiatoren werkt een warmtepomp, als je huis het redt met lauwer water dan je cv-ketel nu stookt. Hieronder lees je hoe je dat test, wat je doet als een kamer te koud blijft en wanneer hybride de slimste keuze is.

Werkt een warmtepomp met gewone radiatoren?

Ja, zolang je radiatoren je huis warm krijgen met water van maximaal ongeveer 55 °C. Je cv-ketel gebruikt nu water van 60 tot 80 °C, terwijl een warmtepomp volgens RVO doorgaans tot 45 à 55 °C gaat.

Een radiator geeft minder warmte af naarmate het water koeler is. Met lauwer water heb je dus meer radiatoroppervlak nodig, of een huis dat minder warmte verliest. Dat valt vaak mee. Volgens een informatieblad dat DGMR maakte in opdracht van het ministerie van BZK kan lagetemperatuurverwarming (50 tot 55 °C) in veel gevallen met de bestaande radiatoren.

Opvallend: in woningen uit 1960 tot 1990 zijn de radiatoren vaak relatief groot. Ze zijn bemeten op een huis zonder of met weinig isolatie. Na isoleren is dat juist een voordeel, zegt ook de Consumentenbond. In woningen van na de jaren negentig zijn de radiatoren relatief klein.

Hoe test je of je radiatoren groot genoeg zijn?

Doe in het stookseizoen de verwarmingstest van Milieu Centraal: zet je hr-ketel op 50 °C en kijk of je huis warm blijft.

1. Zet de aanvoertemperatuur van je hr-ketel voor de verwarming op 50 °C. Het warme kraanwater laat je zoals het is.
2. Zet alle radiatoren helemaal open.
3. Houd maximaal 2 graden verschil tussen de dag- en nachtstand van je thermostaat.
4. Houd dit vol, het liefst de hele winter, en let vooral op koude dagen.

Houdt je huis het zo vol, dan is het volgens Milieu Centraal waarschijnlijk geschikt voor een warmtepomp. Wordt een kamer niet warm, dan weet je meteen waar je moet verbeteren. De test werkt alleen met een hr-ketel, niet met een vr-ketel, stadsverwarming of een regeling met twee zones.

Vaillant beschrijft een variant. Verlaag op een koude dag, met alle thermostaatkranen open, de aanvoertemperatuur stap voor stap tot je de gewenste kamertemperatuur nog net haalt. Ligt die aanvoertemperatuur op 55 °C of lager, dan kun je volgens Vaillant een warmtepomp gebruiken met je huidige radiatoren. Over de andere voorwaarden, zoals isolatie en ruimte, lees je meer in warmtepomp in een bestaande woning.

Wat als een kamer te koud blijft?

Pak alleen de kamers aan die tekortschieten. Volgens Milieu Centraal is soms een extra of grotere radiator al voldoende.

Bron: Milieu Centraal en Vaillant. Ter indicatie van de kosten: Verbeterjehuis rekent in zijn voorbeeld voor all-electric met €3.500 extra voor lagetemperatuurverwarming, zoals grote radiatoren of vloer- en wandverwarming. Isoleren helpt ook: hoe minder warmte een kamer verliest, hoe minder radiatorvermogen je nodig hebt. Wat isoleren voor je warmtepomp betekent, staat in warmtepomp en isolatie.

Kan een warmtepomp ook hogere temperaturen maken?

Ja. De aroTHERM plus haalt tot 75 °C en de aroTHERM pro tot 70 °C; bij de pro is dat volgens Vaillant zonder elektrische bijverwarming. Maar hoe heter het water, hoe meer stroom elke kWh warmte kost.

Bron: specificaties van Vaillant. Over het stookseizoen levert een warmtepomp bij 55 °C dus nog ruim 3,5 kWh warmte per kWh stroom; bij 35 °C is dat rond de 5. Hoge temperaturen zijn vooral handig als overgang of voor de koudste dagen. Voor de dagelijkse verwarming wil je zo laag mogelijk zitten. In de praktijk mat RVO voor all-electric met radiatoren een SCOP van 3,2, tegen 3,8 met alleen vloerverwarming.

Wil je een hoge aanvoertemperatuur achter de hand, dan is de Vaillant aroTHERM plus met 75 °C de logische keuze. De Vaillant aroTHERM pro haalt 70 °C en is compacter. De achtergrond van deze getallen vind je in rendement: COP en SCOP uitgelegd.

Is hybride een oplossing bij radiatoren?

Ja. Bij een hybride warmtepomp springt je cv-ketel bij op de koudste dagen. Zo wordt je huis ook op die dagen warm, zelfs als de warmtepomp het alleen niet redt.

Dat maakt hybride geschikt voor huizen die nog niet klaar zijn voor all-electric. Je bespaart direct gas en kunt intussen isoleren of radiatoren vervangen. Blijft het huis later warm op 55 °C of lager, dan kun je de stap naar all-electric zetten. Lees meer over de hybride warmtepomp.

Hoe verwarm je zuinig met radiatoren?

Met een paar eenvoudige gewoontes haal je meer uit je radiatoren en je warmtepomp:

• Houd radiatoren vrij: geen bank, dikke gordijnen of ombouw ervoor.
• Vraag om waterzijdig inregelen: dan krijgt elke radiator precies de hoeveelheid water die hij nodig heeft.
• Laat de stooklijn zo laag mogelijk instellen.
• Houd de thermostaat constant; met lauwe radiatoren duurt opwarmen langer.
• Schrik niet van lauwe radiatoren: ze staan langer aan en geven toch genoeg warmte.

Zijn jouw radiatoren geschikt?

Twijfel je of jouw radiatoren genoeg warmte geven? Tijdens de gratis schouw bekijken we je radiatoren en het warmteverlies van je woning, en adviseren we wat er eventueel nodig is. Daarna krijg je een vaste prijs.