Welk vermogen warmtepomp heb je nodig?

Het juiste vermogen van een warmtepomp volgt uit een warmteverliesberekening: hoeveel warmte je huis verliest als het buiten -10 °C is. Daar zoek je een warmtepomp bij die dat kan leveren, zonder veel reserve. De Vaillant aroTHERM-modellen lopen van 3 tot 12 kW. Hieronder lees je hoe de berekening werkt, hoe je zelf schat en waarom groter niet beter is.

Hoe bereken je het vermogen van een warmtepomp?

Met een warmteverliesberekening volgens ISSO-publicatie 51, de rekenmethode voor woningen en woongebouwen. Daarin rekent de installateur per ruimte uit hoeveel warmte er verloren gaat als het buiten -10 °C is.

Per ruimte telt de berekening drie posten op:

• Transmissie: de warmte die door muren, dak, vloer en ramen weglekt. Hoe groter het temperatuurverschil tussen binnen en buiten, en hoe slechter de isolatie, hoe meer.
• Ventilatie en kieren: de warmte die nodig is om binnenkomende buitenlucht op te warmen.
• Opwarmtoeslag: extra vermogen om het huis na een nachtverlaging weer op temperatuur te brengen.

Binnen gaat de berekening uit van bijvoorbeeld 20 °C in de woonkamer en slaapkamers en 22 °C in de badkamer (ISSO). Uit de uitkomsten per ruimte, plus de warmte die leidingen in onverwarmde ruimtes verliezen, volgt het vermogen dat de warmtepomp moet leveren. In 2023 verscheen een nieuwe editie van ISSO-publicatie 51. Waarom met -10 °C wordt gerekend en hoe vaak het zo koud wordt, lees je bij warmtepomp in de winter.

Kun je het vermogen zelf inschatten?

Grofweg wel, en dat is handig om een offerte te toetsen. Je kunt rekenen met je woonoppervlak of met je gasverbruik op een koude dag. Geen van beide vervangt de berekening.

Met het woonoppervlak. Vaillant noemt als vuistregel 0,035 kW per m² voor goed geïsoleerde nieuwbouw, 0,07 kW per m² bij gemiddelde isolatie en 0,1 kW per m² voor oude gebouwen met zeer slechte isolatie. Vaillant noemt dat zelf “slechts een richtlijn”.

Hetzelfde huis kan dus 4 tot 12 kW nodig hebben; zonder kennis van de isolatie zeggen vierkante meters weinig.

Met je gasverbruik op een koude dag. Lees je gasmeter twee keer af met precies 24 uur ertussen, of kijk in de app van je energieleverancier.

Rekenvoorbeeld: je verbruikt 12 m³ gas op een dag waarop het gemiddeld 0 °C is, zonder nachtverlaging.

1. Warmte: 12 m³ × 8,79 kWh × 0,9 = ongeveer 95 kWh.
2. Gemiddeld vermogen: 95 kWh gedeeld door 24 uur = ongeveer 4 kW.
3. Omrekenen naar -10 °C: bij 20 °C binnen groeit het temperatuurverschil van 20 naar 30 graden, dus keer 1,5 = ongeveer 6 kW.

Aannames: 8,79 kWh per m³ (CBS rekent met 31,65 MJ per m³ aardgas), een ketelrendement van 90% en een warmteverlies dat evenredig meegroeit met het temperatuurverschil. Gas voor warm water en koken is niet afgetrokken, dus de uitkomst valt eerder iets te hoog uit. Hoe kouder de gemeten dag, hoe betrouwbaarder de schatting.

Waarom is een te grote warmtepomp geen goed idee?

Omdat hij in de praktijk minder zuinig is, vaker aan en uit slaat en meer kost. Volgens de Installatiemonitor 3.0 (RVO, juni 2026), op basis van slimmemeterdata van ruim 6.000 woningen, benut circa 55% van de installaties structureel minder dan de helft van het beschikbare vermogen. Bij overdimensionering zakte de gemiddelde SCOP van 3,3 naar 2,7 bij hybride en van 3,8 naar 3,0 bij all-electric systemen. Wat de SCOP is, lees je in COP en SCOP uitgelegd.

• Korte cycli. Vaillant waarschuwt dat een te ruime warmtepomp in korte cycli gaat draaien, energie verspilt en minder lang meegaat. Elke warmtepomp regelt maar tot een bepaald minimum terug. Vraagt je huis in het voor- en najaar minder warmte, dan slaat hij aan en uit.
• Meer geluid. Hoe hoger het vermogen, hoe meer geluid de buitenunit maakt, aldus Milieu Centraal. De aroTHERM plus 7 kW heeft volgens de ErP-meting een geluidsvermogen van 46,8 dB(A), de plus 10 en 12 kW 49,9 dB(A).
• Hogere prijs en meer eisen. Een aroTHERM van 7 kW kost vanaf €6.150, een van 10 of 11 kW vanaf €7.370 en de plus 12 kW vanaf €7.750, inclusief standaard installatie en 21% btw, na aftrek van de ISDE-subsidie. De drie zwaarste modellen hebben bovendien 400 V nodig en zijn hoger dan 1 meter, waardoor ze op de grond niet onder de landelijke vrijstelling vallen; zie warmtepomp en vergunning.

Meer valkuilen lees je in 5 fouten bij het kiezen van een warmtepomp.

Wat gebeurt er als de warmtepomp te klein is?

Dan haalt hij op koude dagen het gevraagde vermogen niet en moet er iets bijspringen. Volgens Vaillant draait een te kleine warmtepomp continu op vol vermogen en heeft hij moeite om het comfort op peil te houden.

• All-electric: in het hydraulisch station van Vaillant zit standaard een elektrisch element dat bijverwarmt bij strenge kou. Zo’n element maakt van 1 kWh stroom 1 kWh warmte, terwijl een warmtepomp volgens Milieu Centraal uit 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte haalt. Springt het element vaak bij, dan loopt je stroomrekening op.
• Hybride: hier springt de cv-ketel bij, en dat is de bedoeling. Een hybride warmtepomp mag daarom kleiner zijn. Milieu Centraal rekent met 4 kW, wat meestal past bij een tussenwoning, hoekwoning of kleine twee-onder-een-kapwoning; afhankelijk van grootte en isolatie lopen hybride warmtepompen van 2 tot 6 kW.

Wil je later van het gas af, kies het vermogen dan op het warmteverlies na het isoleren. Meer daarover in warmtepomp en isolatie en bij de hybride warmtepomp.

Wat heeft de ISDE met het vermogen te maken?

Het subsidiebedrag stijgt met het vermogen. In 2026 krijg je voor een eerste lucht-waterwarmtepomp €1.025 plus €225 per kW, met €200 extra bij energielabel A+++ (RVO). RVO rekent met het subsidiabel vermogen, en dat wijkt soms af van de modelnaam: de aroTHERM plus 3 kW telt als 5 kW, de plus 5 kW als 6 kW en de plus 10 kW als 11 kW.

Kies toch niet groter voor de subsidie. Een aroTHERM plus 12 kW levert €1.125 meer ISDE op dan een plus 7 kW (€3.925 tegen €2.800), maar kost vanaf €7.750 tegen vanaf €6.150, inclusief standaard installatie en 21% btw, na aftrek van de ISDE-subsidie. Bedragen per model en alle voorwaarden staan bij de ISDE-subsidie 2026.

Welk Vaillant-model past bij welk vermogen?

Dat hangt af van de uitkomst van de berekening; de voorbeelden in de tabel zijn een indicatie, geen belofte.

*Laagste warmteafgifte bij 7 °C buiten en water van 35 °C, volgens Vaillant. **Inclusief standaard installatie en 21% btw, na aftrek van de ISDE-subsidie.

Binnen een vermogensklasse is de pro compacter en lichter en de plus stiller; zie de vergelijking aroTHERM pro vs plus. Wat er speelt bij grotere huizen, lees je in warmtepomp in een twee-onder-een-kap of vrijstaand huis. Vanaf 10 kW heb je drie fasen nodig; of je aansluiting volstaat, lees je in warmtepomp en netcongestie.

Hoe pak je het aan?

1. Maak een eigen schatting. Pak je jaaroverzicht erbij en gebruik een van de twee methodes hierboven, zodat je een offerte kunt toetsen.
2. Denk eerst aan isoleren. Isoleer je na de installatie nog flink, dan is de warmtepomp gekozen op een warmteverlies dat er niet meer is.
3. Vraag om onderbouwing. Laat het vermogen onderbouwen met een warmteverliesberekening en leg die naast je werkelijke verbruik.
4. Plan een schouw. Tijdens de gratis schouw berekenen we het warmteverlies, kijken we naar isolatie, radiatoren en meterkast en adviseren we het vermogen dat past. Daarna krijg je een vaste offerte.