5 fouten bij het kiezen van een warmtepomp

Met een warmtepomp doe je volgens Milieu Centraal zo’n 15 jaar. Een verkeerde keuze merk je dus lang: in je energierekening, in je comfort of in de verhouding met de buren. Het goede nieuws is dat je de meeste valkuilen met wat voorbereiding voorkomt. Dit zijn de vijf die wij het belangrijkst vinden, telkens met de oplossing erbij.

Fout 1: het vermogen kiezen zonder warmteverliesberekening

Een te grote warmtepomp is niet ‘lekker ruim’, maar presteert slechter. Dat blijkt uit de Installatiemonitor 3.0, waarvoor RVO, Netbeheer Nederland en Techniek Nederland de prestaties in ruim 2.000 woningen lieten meten. Ongeveer 55% van de installaties benutte structureel minder dan de helft van het beschikbare vermogen. In een groep grotere woningen waar het vermogen op de woninggrootte was gekozen in plaats van op het werkelijke verbruik, daalde de SCOP van hybride installaties van gemiddeld 3,3 naar 2,7.

De SCOP is het gemiddelde rendement over een stookseizoen: hoeveel kWh warmte de warmtepomp maakt per kWh stroom. Een te grote warmtepomp slaat vaker aan en uit, en dat pendelen kan volgens de Consumentenbond ook de levensduur beïnvloeden. Te klein is evenmin goed, want dan moeten de cv-ketel of het elektrische element vaker bijspringen.

Oplossing: laat een warmteverliesberekening maken volgens ISSO 51, de Nederlandse rekenmethode, met -10 °C als ontwerptemperatuur. Leg de uitkomst naast je werkelijke gasverbruik. Meer over rendement lees je in COP en SCOP uitgelegd.

Fout 2: isolatie overslaan

Een warmtepomp verwarmt met water van een lagere temperatuur dan een cv-ketel, en in een slecht geïsoleerd huis lukt dat niet zuinig. Milieu Centraal adviseert all-electric alleen als je huis op zijn minst redelijk tot goed is geïsoleerd. Concreet: dak en vloer met 8 tot 12 centimeter isolatie of meer (een Rc-waarde vanaf 2,5), een spouwmuur die geïsoleerd is en ramen met HR++-glas.

Oplossing: isoleer eerst, of kies voorlopig voor een hybride warmtepomp die de cv-ketel laat bijspringen op koude dagen. Gaat je ketel nog even mee, dan kun je volgens Milieu Centraal beter eerst isoleren. Laat je binnen 24 maanden naast de warmtepomp ook isoleren, dan verdubbelt de ISDE voor die isolatiemaatregel. Zie ook warmtepomp en isolatie.

Fout 3: de aanvoertemperatuur en je radiatoren vergeten

Hoe warmer het water dat de warmtepomp moet maken, hoe lager het rendement. In de Installatiemonitor haalden all-electric warmtepompen met radiatoren een gemiddelde SCOP van 3,2, tegen 3,8 in huizen met alleen vloerverwarming. Je ziet het ook op het energielabel: de aroTHERM plus 7 kW heeft een SCOP van 4,98 bij een aanvoertemperatuur van 35 °C en 3,62 bij 55 °C.

Oplossing: doe de verwarmingstest van Milieu Centraal. Zet je cv-ketel in het stookseizoen op 50 °C, draai alle radiatoren open en houd maximaal 2 graden verschil tussen dag en nacht. Blijft het huis warm, dan is het waarschijnlijk klaar voor een warmtepomp. Zo niet, dan is een extra of grotere radiator soms al genoeg. Lees meer in warmtepomp en radiatoren.

Fout 4: geluid en plaatsing vergeten

De plek van de buitenunit bepaalt of jij en je buren er iets van merken. De wet legt de grens op 40 dB, op de perceelgrens met de buren; alleen een unit met een aparte stille nachtstand mag overdag tot 45 dB gaan. Dat niveau wordt berekend bij het maximale toerental van de gekozen stand, dus niet op een zachte najaarsdag.

Oplossing: laat het geluid op de perceelgrens vooraf berekenen. Zet de unit niet in een nis of hoek en niet direct onder een slaapkamerraam, zoals Vaillant adviseert. Is de ruimte krap, kies dan een stil model: op het energielabel van de aroTHERM plus 3 kW staat een geluidsvermogen van 44,1 dB(A). Op de grond is een unit tot 1 meter hoog en 2 m² vergunningvrij. Meer in warmtepomp geluid.

Fout 5: alleen op prijs kiezen en het inregelen vergeten

De goedkoopste offerte levert niet altijd de goedkoopste warmtepomp op. Instellingen maken veel uit. Volgens de Installatiemonitor nam een hybride warmtepomp zonder nachtverlaging 86% van de ruimteverwarming voor zijn rekening; met een problematische nachtverlaging zakte dat naar 69%. Ook waterzijdig inregelen, zodat elke radiator de juiste hoeveelheid water krijgt, is volgens de Consumentenbond belangrijk.

Oplossing: vergelijk offertes op inhoud. Is het vermogen onderbouwd? Wie regelt de installatie in en legt de bediening uit? Wordt de ISDE-aanvraag geregeld? En hoe zit het met onderhoud? Voor de gratis verlengde Vaillant-garantie tot 5 jaar is regelmatig onderhoud zelfs een voorwaarde. Bij DD Energie kost een onderhoudsabonnement €15 per maand of €180 per jaar.

De vijf fouten op een rij

Alle vijf komen aan bod tijdens onze gratis schouw. We berekenen het warmteverlies, kijken naar je isolatie en radiatoren, zoeken de beste plek voor de buitenunit en controleren de meterkast. Daarna krijg je een vaste offerte waarin precies staat wat je krijgt.